COLUMN

TITIA

Het wordt tijd om de discussie over het basisinkomen binnen de FNV weer aan te zwengelen, betoogt Titia Beukema, sectorraadslid van FNV Uitkeringsgerechtigden en lid van de FNV Wajonggroep.

EEN BASISINKOMEN, KOMT ER NOG WAT VAN?

Laatst kreeg ik het boek ‘De meeste mensen deugen’ van Rutger Bregman. Dat is goed bruikbaar in onze strijd tegen sancties en boetes voor mensen die al nauwelijks iets te makken hebben. Fraudebestrijding pakt slecht uit voor de grote meerderheid van uitkeringsgerechtigden die geheel te goeder trouw zijn, mensen die deugen.
Voor mezelf is het boek ook een tegengif tegen het pessimisme dat me bekruipt als ik de verhalen hoor over vernederende behandeling of over de slimme trucs waarmee bijstandsgerechtigden zonder loon moeten werken zonder dat het ooit tot een echte baan leidt.


Maar ik moest natuurlijk ook direct denken aan dat vorige boek van Bregman: ‘Gratis geld voor iedereen’. Hierin pleit hij onder andere voor een basisinkomen: een onvoorwaardelijk minimumbedrag voor iedereen waar je net van kunt bestaan. Dit idee is door de FNV Uitkeringsgerechtigden in vele discussiebijeenkomsten aan de leden voorgelegd en uitgewerkt, inclusief de financiële onderbouwing. (Het kan echt mensen, en het werkt nivellerend omdat de rijken meer belasting moeten betalen). Zie: www.fnv.nl/basisinkomen

Het idee is in 2017 ook voorgelegd aan het FNV-congres. Daar werd besloten de huidige planperiode tot 2021 te gebruiken om experimenten te stimuleren. Inmiddels worden er door een paar gemeenten experimenten met een regelvrije bijstand uitgevoerd. Hiervan worden begin volgend jaar de eerste resultaten verwacht. Een mooi moment om de discussie binnen de FNV over het basisinkomen weer aan te zwengelen. Zodat de FNV een standpunt gaat innemen: een goed vormgegeven basisloon als stip aan de horizon.

'Hoe rijker we worden, hoe schrijnender
de problemen van mensen aan de onderkant'

Er zijn allerlei goede redenen om het basisinkomen weer van stal te halen: de ellende rond de schuldhulpverlening, de kinderarmoede, de mensen met een beperking die met een deeltijdbaan maar niet aan het wettelijk minimuminkomen kunnen komen, de bijstand die niet genoeg is om van rond te komen, de eeuwig terugkerende ellende van de armoedeval (toeslagen die verminderen of zelfs wegvallen als je wat gaat verdienen), de bureaucratie rond het de toeslagencircuit, de waarschuwing van Kim Putters, directeur van het SCP, dat een grote groep door de groeiende inkomenskloof niet meer mee kan komen, kortom: te veel om op te noemen. De economische groei, het geld dat ‘tegen de plinten klotst’ (ik zie het voor me), het lost al die problemen niet op. Hoe rijker we worden, hoe schrijnender de problemen van mensen aan de onderkant.


Hoe mooi zou het zijn als iedereen een onvoorwaardelijk minimuminkomen krijgt waarvan je net kunt leven. Zodat je mantelzorger kunt zijn of vrijwilliger. En als je een krantenwijkje, deeltijdbaantje of stagevergoeding hebt, of invalkracht bent bij een klusbedrijf of zelfstandig kunstenaar of journalist, dan mag je je verdiende loon gewoon houden en betaal je alleen daarover belasting. En als je meer verdient, betaal je meer belasting en als je veel verdient betaal je ook veel belasting. Geen rompslomp, geen terugbetalingen, geen mag-niet/mag-wel, geen beperkende regels, geen controles, geen boetes. Vrijheid en basiszekerheid.

Hoe mooi zou dat zijn?